Op vrijdagochtend 7 september vertrok het driekoppige Colour4kids team met 90 kilo aan bagage richting Chisinau, de hoofdstad van Moldavië. Het team bestond uit Ton, Judith en Hermance. Later zou Anjo het team komen versterken. Vele door Talens gesponsorde potten acryl verf gingen mee. Ook waren veel warme truien en mutsen mee, die we daar een goede bestemming konden geven. Door vertraging in Amsterdam misten we op één minuut onze connectie in Budapest en moesten we helaas uren wachten op een volgende vlucht die pas om 23.00 uur aankwam in Chisinau. Ons plan om die middag nog andere weeshuizen in de buurt te bezoeken ging daardoor helaas niet meer lukken.

 

Na een overnachting in een sterk verouderd en typisch voormalig Oostblok hotel stond om 9 uur de volgende ochtend een busje klaar van Zending Over Grenzen. Samen met de tolk Marika, die ons gedurende het project zal bijstaan voor de communicatie, gingen we op weg naar Balti. We reden op een regenachtige dag door een glooiend landschap vol met mooie druivenranken. Maar de vele maïs- en zonnebloemvelden stonden er dor en droog bij vanwege de extreme droogte deze zomer. Het grootste deel van de oogst is daardoor mislukt. In Balti, zo’n 150 kilometer ten noorden van de hoofdstad, zijn we op de lokale markt inkopen gaan doen: pennen, ballonnen, tandenborstels, tandpasta en wat eten voor het team zelf. Nog eens 2 uur verder naar het noord westen ligt Vascauti, op 30 km van de grens met Oekraïne. De wegen daar naartoe zijn onverhard en bijzonder slecht.

 

De hoofdstraat van het dorp is een brede zandweg die naar boven loopt. Aan deze weg liggen vele oorspronkelijke huisjes, sommige van leem, maar de velen met een astbest dak. De meeste huizen hebben geen waterleidingen en zijn daardoor aangewezen op de vele waterputten langs de weg. Bovenaan het dorp ligt de kostschool Vascauti. Het grote complex lagere en middelbare school bestaat uit 3 slaapgebouwen, een kantine, een bibliotheek en sportgebouw voor de 240 kinderen.

 

Wij verblijven in een van de “appartementen” in een gebouw wat verder op het terrein waar ook de leraren van de school wonen. Er was gelukkig net een boiler ingezet en een ‘nieuwe’ wc aangelegd: een houten hokje in de tuin met gat in de grond. We hadden warm water mits er elektriciteit was!

 

Op zondagochtend gingen we aan de slag nadat we met de directeur ons plan van aanpak hadden besproken. Hij wilde dat we in het gebouw van de jongste jongens zouden beginnen met schilderen. Hier slapen 100 jongens van 7 tot 13 jaar. We begonnen bij de wasbakken om daar een prachtig onderwater landschap te schilderen met tandenpoetsende vissen en dolfijnen. De jongens keken hun ogen uit. Al snel begrepen ze dat ze zelf uit mochten kiezen wat ze voor een afbeeldingen op de muren wensten in hun kamers. Toen was het meteen een dolle boel. De kabouters, ridders en vele spiderman sierden al snel de muren.

 

Op maandagochtend ontstond er wat onenigheid tussen de leraren of de schilderingen rechtstreeks op de muren aangebracht moesten worden of op houten panelen. De muren waren niet overal even goed en ze worden elk jaar overgesaust. Wij wilden graag zoals altijd rechtstreeks op de muren werken en als compromis gaven ze aan welke muren goed waren en welke niet. Dan zouden zij om de tekeningen heen sauzen. De lucht was al snel geklaard en we konden weer vrolijk verder schilderen.

 

Dinsdag kwam Anjo aan, zodat we in het eerste gebouw met de 7 grote slaapzalen in hoog tempo de laatste mooie schilderingen aan konden brengen. Mister Olec en Mister Sandu, de klusjesmannen, boorden gaten in de wand om 2 mooie spiegels op te hangen die we op de markt gekocht hadden, wat waren de jongens daar blij mee!!!

 

We aten elke middag en avond in de eetzaal met de kinderen. Het eten was erg goed, bereid in een grote keuken door een goed team van koks die alle kinderen van voedzame maaltijden voorzien, mede dankzij de voedselsteun van Zending Over Grenzen. Het dak van dit gebouw wordt door van Bekkum de komende weken gerenoveerd en dat was zichtbaar nodig. Na de lunch was het tijd om te starten in het meisjes gebouw. Ze stonden te springen om met ons aan de slag te gaan. Ton begon met zijn eerste “cascada” (waterval landschap). Vele cascades zouden volgen!

 

Die middag hebben Judith en Hermance een gesprek gehad met de directeur meneer Tudor over de hygiëne in het tehuis. Nog geen jaar geleden is op het terrein een prachtig nieuw wc gebouw neergezet door een groep sponsors: 5 hurk-wc’s voor de jongens en 5 voor de meisjes. Een groot probleem in Moldavië, met name in dit gebied, is dat er geen rioleringssysteem is en de wc’s gewoon gaten zijn boven een beerput. Als deze vol is komt er een nieuw gebouw met een gat in de grond. Mede door de afwezigheid van waterleidingen bij deze wc’s is er nu geen goed systeem om de ontlasting weg te spoelen met alle gevolgen van dien. Het was er nog erger dan in een geitenstal!!! Deze situatie was Hermance bij haar bezoek in juli al opgevallen, maar toen had de directeur het excuus dat de kinderen op kamp waren en de verzorgers te druk waren met het opnieuw sauzen van alle slaapkamers waardoor ze geen tijd hadden om het toiletgebouw schoon te maken. Inmiddels is het schooljaar weer begonnen en moeten 240 kinderen hiervan gebruik maken. In ons gesprek kwam naar voren dat alle klassen in tourbeurt de verantwoordelijkheid hadden om dit gebouw schoon te houden en dat de medische verzorgsters hier weer de eindverantwoordelijkheid over hadden. In werkelijkheid controleerde niemand die wc’s en werd er na onze confrontatie snel een emmer met ontsmettingsmiddel doorheen gehaald. Het zal nog een heel traject zijn om ze ervan te overtuigen hoe belangrijk hygiëne is. De kinderen vegen hun billen af met geplukte notenbladeren en smeren hun ontlasting af tegen wanden…

Erik zal gedurende zijn verblijf de hele waslijst aan materiaal aanschaffen die we naar aanleiding van ons gesprek met de directeur opgesteld hebben. Wc papier, ontsmettingsmiddel, maandverband etc. Een systeem van een waterton met regenwater en een scoop schep zal al voor veel verbetering kunnen zorgen.

 

De volgende dag werd het steiger materiaal gebracht en meer dan 7 m³ hout dat nodig is voor de renovatie van het dak. Alle jongetjes hielpen mee met het uitladen.

 

Zaterdag hadden we eindelijk weer eens lekker weer en konden we buiten in het zonnetje panelen beschilderen met de schoolbordenverf. De verzorgers wilden deze gebruiken om de dagschema’s op te schrijven en in de slaapgebouwen op te hangen. Vrolijke poezen en kleurrijke bloemen maakte de panelen met het strikte dag regime een stuk vrolijker om te lezen! Vervolgens gingen we aan de slag in het derde en laatste gebouw waar de oudere jongens slapen. Daar is ook een dokterskamer. Toen wij daar aan de slag gingen werd er net een klein jongetje die in een spijker was getrapt behandeld. Hij kreeg een tetanus prik, wat hij niet fijn vond, en een groot verband om zijn voet. Als troost mocht hij uitkiezen welk dier hij graag op de muur wilde zien: een nijlpaard! De dokterskamer is nu een ziek nijlpaard rijker met een thermometer in de mond en, vanwege de bedenker, zijn poot in het verband en pleister waar de tetanusprik was gegeven.

 

Ton schilderde in de kamer van de oudste jongens op hun verzoek de Chinese muur. In een andere kamer schilderde Judith op verzoek de eenhoorn Pegaso op de muur en Hermance een voetballende aap. Anjo fleurde het wasgedeelte op met vele dolfijnen. In de overige kamers zijn er watervallen met leeuwen en luipaarden geschilderd. Het was dikke pret om met de jongens samen te werken. Met de tolk in de buurt konden we ook met ze praten over het leven daar in de kostschool.

 

Zondag was alweer onze laatste dag en we hebben in de ochtend nog hard doorgeschilderd om alle ruimtes op tijd af te kunnen krijgen! We wilden niemand tekort doen. Na de lunch hebben we afscheid genomen van de kinderen en ballonnen uitgedeeld. Diezelfde middag zijn we met een coördinator van Zending Over Grenzen op de terugweg naar Chisinau langs een weeshuis in Marcaulesti gegaan om daar de situatie te bekijken. Het zag er hier goed en verzorgd uit op wat waterschade na. We hebben een grote tas met warme truien en mutsen hier achtergelaten.

 

Onderweg naar Balti kwamen we de oranje Van Bekkum bus tegen en zijn we gestopt om alles over te dragen aan het volgende team; uitleg over de speciale dakplaten, schroeven en hout. Ook het wensenlijstje van de directeur met de hoogst noodzakelijk hygiëne producten is aan Erik overhandigd om daar ter plaatse voor zorg te kunnen dragen. In de avond hebben wij gegeten met de directeur van Zending Over Grenzen Moldavië en hem verslag uitgebracht van onze werkzaamheden en bevindingen.

 

Maandagochtend op onze laatste dag zijn we nog langs twee tehuizen in de hoofdstad gegaan. De eerste was een zeer goed georganiseerd tehuis voor geestelijk en lichamelijke gehandicapte kinderen, waar zelfs muziek- en schildertherapie gegeven werd. Hier hebben we kleurkrijt en tandenborstels voor de kinderen achtergelaten. Het tweede tehuis, een doven tehuis, werd door een directrice zo goed als mogelijk gerund. Behalve dat de verwarming het in de helft van het gebouw stuk was, constateerden we dat ze helemaal geen ijskast in de keuken hadden. Deze hebben we op de valreep nog voor ze kunnen kopen in de lokale Makro winkel! Ook 10 kilo waspoeder dat we over hadden konden zij goed gebruiken. Daarna moesten we met spoed naar het vliegveld om niet het vliegtuig te missen.